W dniach 30.09 – 08.10.2023 r. grupa pięciu młodych osób z Polski miała okazję uczestniczyć w projekcie Erasmus+ zatytułowanym „There’s More Than Grass 2.0”. Główną tematyką projektu, na co zresztą wskazuje sam tytuł, był weganizm. Spędziliśmy tydzień w bajkowym schronisku pośrodku puszczy i ogromnych lasów, oddalonych około 9 km od głównego miasta Otepää, na południu kraju. W ciągu ostatnich kilku lat Estonia stała się miejscem ożywczego rozwoju kultury wegańskiej. Dlatego projekt Erasmus w Estonii skupia się na wegańskiej kuchni jako formie wyrażenia kultury i tradycji. Sama Otepää może przez niektórych być kojarzona ze stolicą sportów zimowych, bo to właśnie tam odbywają się zawody Pucharu Świata w narciarstwie i snowboardingu. Nie mieliśmy możliwości uczestnictwa w tych sportach (ze względu na nieodpowiednią porę roku), ale nie musieliśmy się martwić o brak aktywności. Nasze dni wypełnione były niecodziennymi smakami i zapachami, a wszystko było doprawione solidną porcją wiedzy o odmiennych tradycjach i kulturach.
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/PXL_20231001_192445061.MP_-576x1024.jpg)
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/20231006-_1080808-683x1024.jpg)
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/20231006-_1080815-683x1024.jpg)
W projekcie brały udział również osoby z Portugalii, Estonii i Niderlandów. Każdego dnia przygotowywaliśmy zweganizowane wersje potraw z innych krajów. Jako polska grupa przygotowaliśmy przepisy na sałatkę jarzynową, pierogi ruskie oraz kluski leniwe.
Nasze dania można zobaczyć tutaj:
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/PXL_20231006_083757850-576x1024.jpg)
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/PXL_20231006_103112780-637x1024.jpg)
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/PXL_20231005_103016620-698x1024.jpg)
Oprócz gotowania mieliśmy także możliwość uczestnictwa w wielu ciekawych warsztatach i wykładach, np. w tematyce hodowlanego mięsa komórkowego. Temat, mimo że dla niektórych był całkowicie nowy, okazał się niesamowicie ciekawy. Kultura odgrywała główną rolę w projekcie. Organizowaliśmy narodowe wieczory tzw. „intercultural evenings”, podczas których każdy kraj mógł przedstawić w dowolny sposób wybraną tradycję lub święto. My zdecydowaliśmy się na przedstawienie innym grupom polskiego wesela, co okazało się strzałem w dziesiątkę. Nie zabrakło również czasu na integrację oraz długie, głębokie rozmowy, dzięki którym mogliśmy lepiej poznać się z innymi uczestnikami.
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/PXL_20231003_101635320-576x1024.jpg)
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/PXL_20231001_133148667-576x1024.jpg)
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/PXL_20231001_093130868-576x1024.jpg)
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/20231001-_1080641-1024x683.jpg)
Mimo, że jesteśmy już w swoich domach, to wspomnienia z Estonii na długo pozostaną w naszej pamięci, a wiedza na temat weganizmu na pewno się nam przyda. Na razie nie pozostało nam nic innego niż doskonalenie nabytych umiejętności i niesienie w świat wiedzy, którą nabyliśmy!
Weronika: Ten projekt pokazał mi, jak dobrze i tanio eksplorować kuchnię wegańską! Ludzie, ludzie i jeszcze raz ludzie. Erasmus to ludzie o identycznej energii do życia.
Julia: Dzięki projektowi nie dość że poznałam świetnych ludzi i zwiedziłam przepiękne miejsca, to jeszcze dowiedziałam się wielu ciekawych informacji na temat kuchni wegańskiej. Zdecydowanie było warto!
Maja: Projekt będę wspominać bardzo pozytywnie, a w szczególności nasze wspólne gotowanie, ciekawe warsztaty o diecie roślinnej, czy inspirujące rozmowy z ludźmi z różnych stron świata. Polecam każdemu takie doświadczenie!
Vijayant : Projekt był pięknym i starannie wykonanym doświadczeniem. Projekt obejmował praktyczne odkrywanie kuchni wegańskiej i zawieranie przyjaźni na całe życie. Miałem także okazję na własnej skórze poznać wiele kultur.
Antoni: Dzięki There is more than grass 2.0 wracam do domu z nową wiedzą, znajomościami i motywacją, aby rozwijać się jeszcze bardziej. Projekt pokazał mi najpiękniejszą część Unii Europejskiej – jedność i przyjaźń. Na pewno nie będzie to mój ostatni raz!
![](https://yowopoland.org/wp-content/uploads/2023/11/PXL_20230930_172916028-1024x576.jpg)
Projekt finansowany z programu Erasmus+.
Tekst napisany przez Weronikę, Maję, Julię, Vijayanta i Antoniego, uczestniczki i uczestników projektu “There’s More Than Grass 2.0”. Opracowała Aleksandra Piernicka, wolontariuszka YoWo Poland.